W opisie rezonansu czytasz o „odwodnieniu” i „degeneracji” krążka. Takie słowa mogą brzmieć jak zapowiedź nieuchronnej utraty sprawności. W rzeczywistości zmiany krążków są częste, a ich znaczenie zależy od objawów i badania.
Czym jest krążek międzykręgowy?
Krążek znajduje się pomiędzy trzonami sąsiednich kręgów. Jego część centralna i otaczające ją włókna pomagają przenosić obciążenia i umożliwiają ruch kręgosłupa. To żywa tkanka, która zmienia się pod wpływem wieku, uwarunkowań biologicznych i obciążeń. [1]
Jak przebiegają zmiany?
Z czasem może zmniejszać się zawartość składników zatrzymujących wodę, zmieniać struktura włókien i wysokość krążka. Mogą powstawać szczeliny, uwypuklenia oraz zmiany sąsiednich tkanek. Nie u każdego proces przebiega tak samo i nie każda zmiana jest źródłem bólu. [1, 2]
„Odwodnienie” w rezonansie opisuje właściwości tkanki i jej sygnał. Nie oznacza, że wypicie dodatkowej szklanki wody odbuduje krążek. Zmiany nie są też po prostu efektem jednej „złej” pozycji.
Czy zmieniony krążek musi boleć?
Nie. W przeglądzie obejmującym ponad trzy tysiące osób bez bólu zmiany degeneracyjne były częste i występowały coraz częściej z wiekiem. Dlatego opis obrazu wymaga odniesienia do dolegliwości, siły, czucia i funkcji. [3]
U części pacjentów krążek uczestniczy w problemie bólowym, ale samo słowo „degeneracja” nie wyjaśnia wszystkich objawów i nie przesądza o przyszłym stanie zdrowia.
Jakie są możliwości leczenia?
Jeśli zmiany nie powodują objawów, nie muszą wymagać leczenia. Gdy występują dolegliwości, plan dotyczy rozpoznanego problemu: bólu pleców, bólu korzeniowego albo innych ograniczeń. Leczenie może obejmować ruch, odpowiednio dobrane leki i wybrane procedury medyczne.
Próby biologicznej regeneracji krążków są przedmiotem badań. Nie należy przedstawiać ich ani terapii manualnej jako pewnego sposobu odwrócenia zmian strukturalnych. [4]
Dlaczego fizjoterapia ma znaczenie?
Jej celem jest poprawa sprawności mimo zmian widocznych w badaniu. Obejmuje ćwiczenia, odbudowę tolerancji wysiłku i powrót do czynności. Pacjent nie musi czekać na „idealny rezonans”, aby odzyskiwać funkcję.
O wyborze terapii decydują objawy. Sam obraz zmienionego krążka nie pozwala przewidzieć, która interwencja zadziała najlepiej u konkretnej osoby. [5]
Co warto zapamiętać?
Opis rezonansu nie jest wyrokiem. Ważniejsze od pojedynczego określenia są stan pacjenta i jego możliwości. Nowe zaburzenia kontroli pęcherza, drętwienie krocza lub szybko narastające osłabienie wymagają natomiast pilnej oceny.
Źródła naukowe
[1] The pathophysiology of disc degeneration: a critical review. PubMed PMID 18827232
[2] Current understanding of lumbar intervertebral disc degeneration: a review with emphasis upon etiology, pathophysiology, and lumbar magnetic resonance imaging findings. PubMed PMID 18515962
[3] Systematic literature review of imaging features of spinal degeneration in asymptomatic populations. PubMed PMID 25430861
[4] The pathogenesis of degeneration of the intervertebral disc and emerging therapies in the management of back pain. PubMed PMID 23015552
[5] Do MRI findings identify patients with low back pain or sciatica who respond better to particular interventions? A systematic review. PubMed PMID 26329648
Materiał ma charakter edukacyjny. Rozpoznanie i leczenie wymagają oceny indywidualnej, zwłaszcza po urazie lub przy nowych objawach neurologicznych.