Przepuklina krążka może być przyczyną silnych dolegliwości, ale nie zawsze powoduje ból i nie zawsze wymaga operacji. Najważniejsza jest ocena jej wpływu na nerwy i sprawność pacjenta. W tym artykule chodzi o przepuklinę krążka w kręgosłupie, a nie przepuklinę brzuszną.
Co oznacza przepuklina?
To przemieszczenie fragmentu materiału krążka poza jego prawidłową granicę. W opisach obrazowych można spotkać określenia protruzja, ekstruzja i sekwestracja, opisujące różne postacie zmiany. Sam rozmiar nie mówi wszystkiego: znaczenie mają również lokalizacja i zgodność z objawami. [1]
Jakie może dawać objawy?
W odcinku lędźwiowym może powodować ból pleców lub promieniowanie do nogi, a w szyjnym do ramienia. Jeśli dochodzi do zaburzenia pracy nerwu, mogą pojawić się ubytki czucia lub siły. Przepuklina może jednak być także znaleziskiem bezobjawowym. [2, 3]
Nie każda dolegliwość pacjenta z przepukliną wynika właśnie z niej. Dlatego wynik rezonansu trzeba połączyć z rozmową i badaniem.
Czy przepuklina może się zmniejszyć?
Tak. Część przepuklin lędźwiowych zmniejsza się w czasie bez operacji, między innymi dzięki procesom wchłaniania przemieszczonego materiału. Jest to częstsze w niektórych postaciach, zwłaszcza ekstruzji i sekwestracji. Nie można jednak obiecać, że konkretna zmiana zniknie w określonej liczbie tygodni. [4, 1]
Poprawa objawów może nastąpić także bez całkowitego zniknięcia zmiany w rezonansie. Z kolei pogarszający się niedowład wymaga reakcji, nawet jeśli ból chwilowo się zmniejszył.
Jak wygląda leczenie?
Przy braku pilnych wskazań często zaczyna się od postępowania zachowawczego. Obejmuje ono informację o problemie, dostosowanie aktywności i leczenie objawów. Operacja jest jedną z możliwości przy odpowiednich wskazaniach, a nie automatyczną konsekwencją samego opisu badania. [3]
Decyzja o zabiegu bierze pod uwagę siłę, czucie, nasilenie dolegliwości, czas ich trwania i efekt dotychczasowego leczenia.
Jak pomaga fizjoterapia?
Fizjoterapeuta dobiera ruch do stanu pacjenta, pomaga stopniowo odzyskiwać aktywność i monitoruje reakcję. Celem jest poprawa chodzenia, pracy, snu i tolerancji obciążenia. Nie polega to na „wpychaniu” przepukliny z powrotem i nie daje gwarancji jej wchłonięcia.
Program zależy od objawów i lokalizacji problemu. Ten sam zestaw znaleziony w Internecie nie będzie odpowiedni dla każdej osoby z przepukliną. [3]
Kiedy przepuklina może być pilnym problemem?
Nowe zaburzenia oddawania moczu, drętwienie krocza lub szybko narastające osłabienie nóg wymagają natychmiastowej pomocy. W odcinku szyjnym alarmujące są m.in. postępujące problemy z chodzeniem i sprawnością dłoni. W takich sytuacjach pierwszeństwo ma ocena lekarska.
Źródła naukowe
[1] Systematic review and meta-analysis of predictive factors for spontaneous regression in lumbar disc herniation. PubMed PMID 37486886
[2] Systematic literature review of imaging features of spinal degeneration in asymptomatic populations. PubMed PMID 25430861
[3] A Review of Lumbar Radiculopathy, Diagnosis, and Treatment. PubMed PMID 31788391
[4] The probability of spontaneous regression of lumbar herniated disc: a systematic review. PubMed PMID 25009200
Materiał ma charakter edukacyjny. Rozpoznanie i leczenie wymagają oceny indywidualnej, zwłaszcza po urazie lub przy nowych objawach neurologicznych.