Ból wzdłuż wewnętrznej krawędzi piszczeli często pojawia się po powrocie do biegania albo szybkim zwiększeniu treningu. Bywa nazywany shin splints lub MTSS, czyli zespół przeciążenia przyśrodkowej części piszczeli. Nie każdy ból podudzia jest jednak tym samym problemem.
Co oznacza MTSS?
MTSS jest dolegliwością związaną z powtarzającym się obciążaniem podudzia. W jej rozwoju mogą uczestniczyć przeciążenie kości i tkanek przy jej przyśrodkowym brzegu. Nie warto sprowadzać jej do samego „zapalenia okostnej”, bo takie wyjaśnienie pomija istotną rolę obciążenia i zdolności tkanek do adaptacji. [1]
Jak wygląda typowy przebieg?
Ból zwykle obejmuje dłuższy fragment wewnętrznej krawędzi piszczeli, często co najmniej około pięciu centymetrów. Na początku występuje głównie podczas treningu. Jeśli obciążenie nadal przekracza możliwości organizmu, może utrzymywać się po wysiłku lub utrudniać zwykłe chodzenie. [1]
Szczególnej uwagi wymaga ból punktowy, nasilający się przy chodzeniu, pojawiający się w spoczynku lub nocą. Może wskazywać na uraz przeciążeniowy kości, w tym złamanie zmęczeniowe. Drętwienie, osłabienie stopy albo wyraźne rozpieranie podudzia podczas wysiłku również wymagają szerszej diagnostyki.
Jak można leczyć dolegliwości?
Najważniejsza jest czasowa zmiana obciążenia. Przy łagodnych objawach może wystarczyć zmniejszenie liczby treningów lub dystansu; przy większych potrzebna bywa przerwa od biegania. Nie należy próbować „rozbiegać” bólu, który narasta z każdym kilometrem. Utrzymanie kondycji może być możliwe dzięki aktywności bezbolesnej, dobranej do stanu pacjenta np. pływanie w basenie)
Nie ma mocnych dowodów, że jeden zabieg, wkładka lub ćwiczenie skutecznie leczy wszystkie przypadki MTSS. Przeglądy badań podkreślają ograniczoną jakość dowodów dotyczących wielu stosowanych metod. Wkładki czy zmiana obuwia mogą być pomocne u wybranych osób, ale wymagają uzasadnienia. [2, 3]
Dlaczego potrzebna jest fizjoterapia?
Fizjoterapeuta pomaga ocenić obciążenie treningowe, siłę łydki i stopy oraz tolerancję marszu, biegu i podskoków. Plan może obejmować wzmacnianie, stopniowy powrót do biegania i obserwację reakcji następnego dnia. Poprawa samej bolesności przy ucisku nie jest jedynym kryterium zakończenia rehabilitacji. [1]
Przy podejrzeniu problemu kostnego ważna jest także rozmowa o intensywności treningowej, wcześniejszych złamaniach i innych czynnikach zdrowotnych. Zbyt mała ilość jedzenia względem wysiłku może wymagać współpracy z lekarzem i dietetykiem. Celem jest nie tylko zmniejszenie bólu podudzia, lecz także stworzenie warunków do bezpiecznego treningu.
Źródła naukowe
[1] The diagnosis and management of medial tibial stress syndrome : An evidence update. PubMed PMID 31098646
[2] Treatment of medial tibial stress syndrome: a systematic review. PubMed PMID 23979968
[3] Medial Tibial Stress Syndrome in Novice and Recreational Runners: A Systematic Review. PubMed PMID 33066291
Materiał ma charakter edukacyjny. Rozpoznanie i leczenie wymagają oceny indywidualnej, zwłaszcza po urazie lub przy nowych objawach neurologicznych.