Słowo „naderwanie” w opisie USG lub rezonansu często budzi lęk. Nie oznacza jednak automatycznie, że potrzebna jest operacja lub że ręka nie odzyska sprawności. Znaczenie ma rodzaj uszkodzenia, jego wielkość, przyczyna oraz to, jak bark działa w codziennym życiu.
Co właściwie jest uszkodzone?
Stożek rotatorów to grupa mięśni i ścięgien stabilizujących bark. Uszkodzenie może obejmować część grubości ścięgna albo całą jego grubość. Może powstać przez uraz lub rozwijać się stopniowo. [1]
Jakie są objawy?
Pacjent może odczuwać ból podczas podnoszenia ramienia, ból nocny i spadek siły. Objawy nie zawsze odpowiadają wielkości zmiany na obrazie. Dlatego trzeba sprawdzić zarówno ścięgno, jak i zakres ruchu, siłę oraz możliwe inne przyczyny bólu.
Szczególnie ważne jest przeanalizowanie urazu: upadek lub szarpnięcie, po którym pojawia się nagła wyraźna utrata siły. Takiej sytuacji nie powinno się przez wiele tygodni traktować wyłącznie masażem i czekaniem. Należy udać się do ortopedy w celu wykonania odpowiedniej diagnostyki obrazowej.
Czy każdy pacjent potrzebuje operacji?
Nie. Część osób z częściowym lub wybranym pełnościennym uszkodzeniem uzyskuje poprawę po leczeniu zachowawczym. Decyzja zależy między innymi od wieku, wymagań funkcjonalnych, wielkości i lokalizacji uszkodzenia oraz stanu mięśni.
Trzeba jednak uczciwie przedstawić ograniczenia rehabilitacji. Nie jest ona mechanicznym „zszyciem” ścięgna. W wieloletnim badaniu małych i średnich uszkodzeń wyniki pierwotnej naprawy operacyjnej były po 15 latach lepsze niż strategii rozpoczynanej od fizjoterapii. Nie można z tego wyciągnąć wniosku, że każdy pacjent powinien od razu przejść operację. [1]
Dlaczego fizjoterapia jest ważna?
Przed operacją lub w leczeniu zachowawczym pomaga zmniejszyć ograniczenia i poprawić wykorzystanie dostępnej siły. Obejmuje ćwiczenia ruchomości, mięśni barku i łopatki oraz stopniowe przygotowanie do codziennych zadań. Program można realizować w domu, z kontrolą jego wykonywania i postępów. [2]
Po naprawie chirurgicznej rehabilitacja musi uwzględniać ochronę gojącego się ścięgna. Moment rozpoczęcia konkretnych ruchów i ćwiczeń oporowych zależy od zabiegu. Zbyt szybkie zwiększanie obciążenia nie jest dowodem dobrej motywacji i może być niekorzystne.
Jak ocenia się poprawę?
Ważne są sen, możliwość ubierania się, zakres ruchu i siła potrzebna do pracy. Poprawa bólu nie zawsze oznacza pełne odzyskanie wydolności barku. Jeśli mimo prawidłowego leczenia funkcja się pogarsza lub siła pozostaje wyraźnie ograniczona, warto ponownie omówić plan z ortopedą.
Źródła naukowe
[1] Fifteen-Year Results of a Comparative Analysis of Tendon Repair Versus Physiotherapy for Small-to-Medium-Sized Rotator Cuff Tears: A Concise Follow-up of Previous Reports. PubMed PMID 39197154
[2] Physiotherapist-supervised exercises versus physiotherapist-prescribed home exercises for treating partial thickness rotator cuff tears: a randomized controlled trial. PubMed PMID 39151670
Materiał ma charakter edukacyjny. Rozpoznanie i leczenie wymagają oceny indywidualnej, zwłaszcza po urazie lub przy nowych objawach neurologicznych.